Organizada e publicada em 1743 pelo erudito monge beneditino maurista Pierre Sabatier, a obra Bibliorum Sacrorum Latinae Versiones Antiquae, consagrada como a Vetus Latina (ou Vetus Italica), é a coleção mais monumental das primeiras traduções latinas das Escrituras Sagradas anteriores a São Jerônimo.
Seu texto base remonta ao período do cristianismo primitivo (c. 150–382 d.C., séculos II a IV d.C.), nascido das versões traduzidas diretamente do grego da Septuaginta que alimentaram a fé, a liturgia e o pensamento das primeiras comunidades cristãs do Ocidente, sendo amplamente citadas por Padres da Igreja como Tertuliano, São Cipriano e Santo Agostinho.
Minuciosamente reconstruída a partir de manuscritos arcaicos e apresentada em colunas comparativas lado a lado com a Vulgata posterior, esta edição monumental preserva a autenticidade e a solenidade do latim eclesiástico primitivo.
Agora em domínio público, este acervo histórico incomparável está disponível para enriquecer suas pesquisas.
Clique no botão logo abaixo, onde está escrito >> VULGATA LATINA SEC. II A IV | BAIXAR PDF << e acesse gratuitamente o PDF completo deste patrimônio da humanidade.
Esta histórica coleção das primeiras traduções latinas das Escrituras, a monumental Vetus Latina (produzida entre 150 e 382 d.C., séculos II a IV), está totalmente integrada ao Gemini Notebook para você interagir gratuitamente com ela utilizando inteligência artificial.
Aqui, o texto primitivo que alimentou a fé, a liturgia e o pensamento das primeiras comunidades cristãs do Ocidente ganha vida em uma conversa simples e dinâmica.
Explore com facilidade o latim eclesiástico arcaico e aprofunde-se na tradição textual da Bíblia latina. Compare, em colunas paralelas, a Versio Antiqua, traduzida diretamente do grego da Septuaginta, com a Vulgata de São Jerônimo.
Examine as formas, os termos e as variantes que atravessaram os antigos manuscritos e chegaram até nós por meio das citações dos Padres da Igreja, como Tertuliano, São Cipriano, Santo Ambrósio e Santo Agostinho, especialmente na edição histórica de Pierre Sabatier, de 1743.
É a união perfeita entre a memória milenar do cristianismo primitivo pré-jeronimiano e a praticidade da tecnologia moderna, feita sob medida para facilitar, aprofundar e enriquecer os seus estudos bíblicos, patrísticos, teológicos e linguísticos.
Clique no botão abaixo >> VULGATA LATINA SEC. II a IV | INTERATIVA | IA << e comece a conversar gratuitamente com o texto sagrado agora mesmo.
1 CORINTHIOS 13:1-13
1. Si linguis hominum loquar, & Angelorum, caritatem autem non habeam, factus sum æs sonans, aut cymbalum tinniens.
2. Et si habuero prophetiam, & noverim mysteria omnia, & omnem scientiam, & si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum.
3. Et si distribuero in cibos omnia mea, & si tradidero corpus meum ut ardeam, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest.
4. Caritas magnanima est, benigna est: caritas non æmulatur, non agit perperam, non inflatur,
5. non est ambitiosa, non quærit quæ sua sunt, non irritatur, non cogitat malum,
6. non gaudet super iniquitatem, congaudet autem veritati:
7. omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet.
8. Caritas nunquam excidit: sive prophetiæ evacuabuntur, sive linguæ cessabunt, sive scientia destruetur.
9. Ex parte enim cognoscimus, & ex parte prophetamus:
10. cùm autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est.
11. Cùm essem parvulus, loquebar ut parvulus, sapiebam ut parvulus, cogitabam ut parvulus: cùm autem factus sum vir, evacuavi quæ erant parvuli.
12. Videmus nunc per speculum in ænigmate, tunc autem facie ad faciem: nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut & cognitus sum.
13. Nunc autem manet fides, spes, caritas, tria hæc: major autem horum caritas.
PSALMUS 91:1-16
1. Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei cæli commorabitur.
2. Dicet Domino : Susceptor meus es tu, & refugium meum : Deus meus, sperabo in eum.
3. Quoniam ipse liberavit me de laqueo venantium, & a verbo aspero.
4. In scapulis suis obumbrabit tibi, & sub pennis ejus sperabis :
5. Scuto circumdabit te veritas ejus : non timebis a timore nocturno,
6. a sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu & dæmonio meridiano.
7. Cadent a latere tuo mille, & decem millia a dextris tuis : ad te autem non adpropiabit.
8. Verùm autem oculis tuis considerabis : & retributionem peccatorum videbis.
9. Quoniam tu es Domine spes mea : altissime posuisti refugium tuum.
10. Non accedent ad te mala : & flagellum non adpropiabit tabernaculo tuo.
11. Quoniam angelis suis mandavit de te : ut custodiant te in omnibus viis tuis.
12. In manibus portabunt te : nequando offendas ad lapidem pedem tuum.
13. Super aspidem, & basilicum ambulabis : & conculcabis leonem & draconem.
14. Quoniam in me speravit, & liberabo eum : protegam eum, quia cognovit nomen meum.
15. Invocavit me, & ego exaudiam eum : cum ipso sum in tribulatione : eripiam eum, & glorificabo eum.
16. Longitudinem dierum implebo eum : & ostendam illi salutarem meum.
Nota ao leitor: Na Vetus Latina de Sabatier, este salmo é o PSALMUS XC (90).
PSALMUS 23:1-6
1. Dominus pascit me, & nihil mihi deerit :
2. in loco pascuae, ibi me collocavit : super aquam refectionis educavit me.
3. Animam meam convertit : deduxit me super semitas justitiae, propter nomen suum.
4. Nam & si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es : virga tua, & baculus tuus, ipsa me consolata sunt.
5. Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me : impinguasti in oleo caput meum, & calix tuus inebrians quam praeclarus est !
6. Et misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitae meae : & ut inhabitem in domo Domini, in longitudinem dierum.
Nota ao leitor: na Vetus Latina de Sabatier, este salmo é o PSALMUS XXII.
DEUTERONOMIUM 24:1-4
1. Si sumpserit quis uxorem, & habitaverit cum ea, & evenerit non invenire eam apud eum gratiam, eo quod inventum sit in illa impudicum negotium : scribet libellum repudii, & dabit in manu ejus, & dimittet illam de domo sua :
2. & abiens fuerit viro alteri :
3. & oderit eam vir novissimus, & scribet ei libellum repudii, & dabit in manu ejus, & dimittet eam de domo sua, aut si mortuus fuerit vir novissimus, qui accepit eam sibi uxorem :
4. non poterit maritus ejus prior, qui dimisit eam, reverti ut accipiat eam sibi uxorem, postquam contaminata est : quia abominatio est coram Domino Deo tuo, & non contaminabitis terram, quam Dominus Deus tuus dat tibi in sortem.
1 CORINTHIOS 7:12-16
12. cæteris autem ego dico, non Dominus. Si quis frater uxorem habet infidelem, ac hæc consentit habitare cum illo, non dimittat illam.
13. Et si qua mulier habet virum infidelem, & hic consentit habitare cum illa, non dimittat virum:
14. sanctificatus enim est vir infidelis in uxore fideli, & sanctificata est mulier infidelis in fratre: alioquin filii vestri immundi essent, nunc autem sancti sunt.
15. Quòd si infidelis discedit, discedat: non est servituti subjectus frater, aut soror in ejusmodi: in pacem autem vocavit nos Deus.
16. Quid enim scis mulier, si virum salvum facies? aut quid scis vir, si uxorem salvam facies?
ECCLESIASTES 3:1-8
1. Omnia tempus habent, & tempus omni rei sub coelo.
2. Tempus pariendi, & tempus moriendi. Tempus plantandi, & tempus evellendi quod plantatum est.
3. Tempus occidendi, & tempus sanandi. Tempus destruendi, & tempus ædificandi.
4. Tempus flendi, & tempus ridendi. Tempus plangendi, & tempus saltandi.
5. Tempus mittendi lapides, & tempus colligendi. Tempus amplexandi, & tempus longè fieri ab amplexu.
6. Tempus acquirendi, & tempus perdendi. Tempus custodiendi, & tempus projiciendi.
7. Tempus scindendi, & tempus consuendi. Tempus tacendi, & tempus loquendi.
8. Tempus amandi, & tempus odiendi. Tempus belli, & tempus pacis.
PSALMUS 121:1-8
1. Levavi oculos meos in montes : unde veniet auxilium mihi.
2. Auxilium meum a Domino : qui fecit coelum & terram.
3. Non det in commotionem pedem tuum : neque dormitet qui custodit te.
4. Ecce non dormitabit, neque dormiet : qui custodit Israel.
5. Dominus custodit te : Dominus protectio tua, super cornum dexteræ tuæ.
6. Per diem sol non uret te : neque luna per noctem.
7. Dominus custodiet te ab omni malo : custodiat animam tuam Dominus.
8. Custodiat Dominus introitum tuum, & exitum tuum; ex hoc nunc, & usque in sæculum.
Nota ao leitor: Na Vetus Latina de Sabatier, este salmo é o PSALMUS CXX (120).
MALACHIAS 2:10-16
10. Nonne pater unus omnium vestrûm ? nonne Deus unus creavit vos? quare reliquistis unusquisque fratrem suum , ut abominabile faceret testamentum patrum vestrorum ?
11. Derelictus est Judas , & abominatio facta est in Israel , & in Jerusalem : quia contaminavit Judas sancta Domini , in quibus dilexit ; & adinvenit deos alienos.
12. Disperdat Dominus hominem qui facit hæc , donec exturbetur de tabernaculis Jacob , & de his qui offerunt sacrificium Domino omnipotenti.
13. Et hæc , quæ oderam , fecistis ; operiebatis lacrymis altare Domini , planctu , & gemitu de laboribus : adhuc dignum respicere sacrificium , aut suscipere acceptabile de manibus vestris ?
14. Et dixistis : Propter quid ? quia Dominus testificatus est inter te , & uxorem adolescentiæ tuæ , quam tu reliquisti : & hæc particeps tua , & uxor testamenti tui.
15. Et non alius fecit , & reliquit spiritus tui. Et dixistis : Quid aliud præter semen quærit Deus ?
16. Sed si odio habens , dimiseris eam, dicit Dominus Deus Israel: operiet impietas cogitationes tuas , dicit Dominus omnipotens : & custodite in spiritu vestro , & nolite derelinquere.
EVANGELIUM SECUNDUM JOANNEM 3:16
16. Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam æternam.
EPISTOLA JOANNIS I 4:8
8. Qui non diligit, non novit Deum: quia Deus caritas est.
AD PHILIPPENSES 4:6
6. Nihil solliciti sitis, sed in omni oratione & obsecratione cum gratiarum actione petitiones vestræ innotescant apud Deum.
JEREMIAS 29:11
11. Ego enim scio cogitationes quas ego cogito super vos, dicit Dominus, cogitationes pacis, & non malorum, ut detur vobis finis & patientia.
AD ROMANOS 8:28-30
28. Scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, his qui secundum propositum vocati sunt.
29. Quos enim præscivit, & prædestinavit conformes fieri imaginis Filii ejus, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus.
30. Quos autem prædestinavit, hos & vocavit: & quos vocavit, hos & justificavit: quos autem justificavit, illos & glorificavit.
AD ROMANOS 12:2
2. Et nolite conformari huic sæculo, sed reformamini in novitate sensus vestri, ut probetis quæ sit voluntas Dei bona, & placens, & perfecta.
GENESIS 1:1
1. In principio fecit Deus coelum & terram.
EVANGELIUM SECUNDUM MATTHÆUM 6:33
33. Quærite ergo primùm regnum Dei, & justitiam ejus: & hæc omnia apponentur vobis.
ISAIAS 41:10
10._ Ne timeas, quia tecum sum: non erres, ego enim sum Deus tuus, qui confortavi te, & auxiliatus sum tibi, & confirmavi te dextera justa mea.
ISAIAS 40:31
31. Qui autem sustinent Deum, mutabunt fortitudinem, assument pennas sicut aquilæ, current, & non laborabunt, ambulabunt, & non esurient.
PROVERBIA 3:5
5. Esto confidens ex toto corde in Deo, & in tua sapientia ne efferaris.
JOSUE 1:9
9. Ecce mandavi tibi : confortare & esto robustus, ne formides neque timeas : quoniam tecum est Dominus Deus tuus in omnibus quocunque ieris.
JOSUE 24:15
15. Si autem non placet vobis servire Domino, eligite vobis ipsis hodie cui serviatis : ego autem & domus mea serviemus Domino.
PARALIPOMENON II 7:14
14. & si conversus fuerit populus meus, super quos invocatum est nomen meum, & oraverint, & quaesierint faciem meam, & conversi fuerint a viis suis pessimis : & ego exaudiam de coelo, & propitius ero peccatis eorum, & sanabo terram eorum.
DEUTERONOMIUM 30:19
19. Testes invoco hodie coelum & terram, ecce posui ante vos vitam & mortem, benedictionem & maledictionem : elige vitam, ut vivas tu, & semen tuum.
AD GALATAS 5:22
22. Fructus autem Spiritus est caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia.
AD EPHESIOS 2:8
8. Gratia enim estis salvati per fidem, & hoc non ex vobis : Dei enim donum est.
PSALMUS 118:105
105. Lucerna pedibus meis verbum tuum, & lumen semitis meis.
AD CORINTHIOS I 13:13
13. Nunc autem manet fides, spes, caritas, tria hæc : major autem horum caritas.
PSALMUS 45:1-2
1. Deus noster refugium & virtus : adjutor in tribulationibus, quæ invenerunt nos nimis.
EVANGELIUM SECUNDUM JOANNEM 14:6
6. Dicit ei Jesus: Ego sum via, & veritas, & vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me.
AD PHILIPPENSES 4:13
13. Omnia possum in eo qui me confortat.
EVANGELIUM SECUNDUM MATTHÆUM 11:28
28. Venite ad me omnes qui laboratis, & onerati estis, & ego reficiam vos.
EVANGELIUM SECUNDUM JOANNEM 8:32
32. & cognoscetis veritatem, & veritas liberabit vos.
PROVERBIA 4:23
23. Omni custodia serva cor tuum: ex his enim exitus vitæ.
PSALMUS 36:5
5. Revela ad Dominum viam tuam, & spera in eum: & ipse faciet.
EVANGELIUM SECUNDUM MATTHÆUM 7:7
7. Petite, & dabitur vobis: quærite, & invenietis: pulsate, & aperietur vobis.
EVANGELIUM SECUNDUM JOANNEM 16:33
33. Hæc locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: in mundo pressuram habebitis: sed confidite, ego vici mundum.
JEREMIAS 33:3
3. Clama ad me, & exaudiam te, & annuntiabo tibi magna & firma, quæ nescis.
AD HEBRÆOS 11:1
1. Est autem fides sperandorum substantia, rerum argumentum non apparentium.
APOCALYPSIS 3:20
20. Ecce sto ad ostium, & pulso: si quis audierit vocem meam, & aperuerit januam, introibo ad illum, & coenabo cum illo, & ipse mecum.
PSALMUS 120:1-2
1. Levavi oculos meos in montes : unde veniet auxilium mihi.
2. Auxilium meum a Domino : qui fecit coelum & terram.
JEREMIAS 31:3
3. In caritate perpetua dilexi te: ideo attraxi te miserans.
BIBLIOGRAFIA
SABATIER, Pierre. Bibliorum Sacrorum Latinae Versiones Antiquae, seu Vetus Italica. Remis: Reginaldum Florentain; Parisiis: Franciscum Didot, 1743–1751. 3 v.
© Editora Solus Ágape | 2026. Projeto de pesquisa literária, histórica e teológica idealizado por Thiago Silva, autor do livro: O Amor é Soberano | Conhecendo o Amor e sendo conhecido por Ele.
Aviso de Domínio Público: Todas as obras milenares, textos clássicos e arquivos em PDF disponibilizados para download neste site pertencem ao domínio público mundial ou possuem licença de livre distribuição.
O propósito deste site é a educação, a pesquisa acadêmica e a preservação do patrimônio intelectual da humanidade, sem amarras dogmáticas.
Toda tradução é uma interpretação.
Thiago Silva | Solus Ágape